پیام ام اس

نوسان قیمت دارو به بالا

افزایش صد درصدی قیمت داروی سینوکس و ارجاع بیماران به انجمن ام.اس برای دریافت تخفیف دارو شوک خرداد ماه ۹۱ بود؛ قیمت دارو برای افراد بیمه شده از ۱۸ هزار تومان به ۳۶ هزار تومان صعود کرد. افزایش ناگهانی قیمت دارو داستان تکراری یک سال و نیم اخیر است که دیگر تازگی خبری خود را از دست داده است. اما برای بیماران و مبتلایان که هر ماه با قیمت متفاوتی دارو را تهیه می کنند، نه تکراری است و نه عادی.

دور جدید تحریم‌ها علیه ایران، تغییر قیمت ارز، تاثیرات اجرای قانون هدفمندکردن یارانه‌ها، افزایش قیمت حامل‌های انرژی، حمایت از داروی داخلی، کاهش یا حذف یارانه داروی خارجی و انحصاری بودن تولید داروها، می‌تواند توجیه منطقی و اقتصادی نوسان قیمت داروهای بیماران مبتلا به ام.اس در سال ۹۰ باشد. اما این توجیهات پاسخی به غیر قابل دسترس‌تر شدن سلامتی برای بیمارانی نیست که دغدغه‌ای جز بیماری‌شان دارند. بیمارانی که در سال گذشته هر ماه داروی خود را با نرخی متفاوت از ماه گذشته تهیه کردند.

تغییر قیمت ارز در کشور برای سوداگران عرصه‌های مختلف اقتصادی تنها ماندگار شدن نمودار صعودی سود در دفتر خاطرات در سال ۱۳۹۰ آنها بود اما از سوی دیگر برای بسیاری از مردم و به طور مشخص برای بیماران مصرف‌کننده داروهای خارجی تجربه‌ی عینی کاهش قدرت خرید دارو برای درمان یک بیماری مزمن بود.

سرگردانی بیماران و خانواده‌های آنها در سال ۱۳۹۰، اولین تجربه تغییر ناگهانی قیمت‌ها نبود- در سال ۸۶ و ۸۵ قیمت داروی آونکس از ۱۴ هزار تومان به ۴۲ هزار تومان و سپس به ۱۶۲ هزار تومان افزایش یافت- اما برای نخستین بار تکرار افزایش قیمت در طول یک ماه، شگفتی و اضطراب آنها را چندین برابر کرد. تکذیب یا رد هیچ نهاد دارویی و درمانی تاثیری بر ناامیدی بیمارانی که قیمت‌های متعددی را برای دریافت داروی خود به داروخانه‌ها به خصوص در شش ماه دوم سال پرداختند، نگذاشته و نمی‌گذارد.

داستان تغییر قیمت‌ها از روزهای ابتدایی سال گذشته یعنی اردیبهشت ماه آغاز شد و با اعتراض بیماران و پیگیری آنها وزارت بهداشت در شهریور ماه پذیرفت که قیمت داروها تغییر کرده است و اعلام کرد: ” قیمت داروها به رغم نظر وزارت بهداشت مبنی برعدم گرانی قیمت‌ها افزایش قیمت مختصری داشته است”. وزیر بهداشت نیز تاکید کرد که “قیمت داروها در یک کمیته سه نفره که دو نفر آنها از وزارت بازرگانی و سازمان حمایت از مصرف کنندگان و یک نفر از سازمان غذا و داروی وزارت بهداشت است بررسی می‌شده و البته نظر وزارت بهداشت بر عدم گرانی قیمت‌ها بوده است.” که بر این اساس تعدادی از داروها ارزانتر شد، برخی تغییر نکرد و تعداد کمی به دلیل مباحث مربوط به هدفمندی یارانه‌ها، افزایش قیمت مختصری داشته است. این در حالی بود که برخی از داروخانه‌داران تهران نه تنها درباره افزایش قیمت داروهای بیماری‌های خاص بلکه به افزایش قیمت داروهای عمومی تا سقف ۷۰ درصد در کشور اعتراض داشتند و افزایش قیمت‌ها را ناشی از بالابردن قیمت اقلام دارویی توسط کارخانه‌های داخلی می‌دانستند.

در این میان، خبر ارزان شدن قیمت داروهای بتافرون و ربیف که جزو دارو‌های پرمصرف بیماران ام‌.اس است، خبر عجیبی بود که موقتی و تنها تا پایان مهرماه دوام آورد و برای آخرین بار این داروها به قیمت ۹۸هزار تومان در اختیار بیماران قرار گرفت. دلیل دیگر گرانی داروهای ربیف و بتافرون در شش ماه ابتدایی سال ۹۰ را برخی عرضه دارو‌های ایرانی ام‌.اس در کشور دانستند که باعث افزایش قیمت دارو‌های خارجی شد و سازمان‌های بیمه‌گر را به سمت حذف یا کاهش سهم بیمه این داروها در کشور برد تا داروی سینووکس ایرانی ۳۰ هزار تومان، داروی ربیف ۵۲۰ هزار تومان و داروی بتافرون آلمانی۳۷۰ هزار تومان به دست بیماران رسید. اگر چه از اواخر تابستان این داروها به قیمت سابق بازگشت اما بسیاری از بیماران علی رغم داشتن بیمه تامین اجتماعی از لزوم تایید مجدد دفترچه بیمه و اخذ کد جدید از شعبه‌های تامین اجتماعی برای استفاده از داروی ارزان‌تر بی‌اطلاع بودند و این داروها را با قیمت گزاف قبلی تهیه ‌کردند. به عبارت دیگر داروهای ام.اس علی رغم پوشش بیمه تامین ‌اجتماعی به قیمت واحد ارایه نشده و به صورت چند نرخی در داروخانه‌ها ارایه ‌شد.

پس از چند ماه سکوت خبری درباره مواجهه بیماران با قیمت‌های جدید داروهای بیماری ام.اس، دی ماه بار دیگر رشد سه یرابری قیمت‌ها توجه رسانه‌ها را جلب کرد. این بار نه تنها داروهای بیماران ام.اس بلکه داروهای عمومی از جمله سرم و سرماخوردگی نیز رشد جدی نشان داد. در حالی که سازمان غذا و دارو افزایش قیمت داروها را تکذیب کرد و تاکید کرد که اگر تفاوت قیمتی هم هست به لحاظ پوشش بیمه‌ای داروها به وجود آمده است؛ کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی وارد عمل شد و اعلام کرد گرانی دارو را پیگیری می‌کند. پس از پیگیری‌ها معلوم می‌شود که افزایش نرخ داروهای خارجی به دلیل نوسان قیمت ارز مرجع که توسط بانک مرکزی اعلام می‌شود، بوده است و تغییری در قیمت نرخ داروهای داخلی وجود نداشته است!

از سویی بالا رفتن قیمت داروها و تاثیر آن بر توان خرید بیماران و از سوی دیگر نگرانی و اضطراب برای تهیه داروی گران قیمت به اعتقاد بسیاری از خانواده‌ها و بیماران بر روند بیماری تاثیر منفی دارد.

در حالی که بیماری ام‌.اس در ایران به شکل عجیبی در حال رشد است و از نظر فراگیری این بیماری تعداد مبتلایان به ام‌.اس در تهران به ۵۰ نفر در هر صد هزار نفر رسیده که مشابه با آمار کشورهای اروپایی است، بعد از تهران این آمار در اصفهان ۷۳ درصد هزار نفر است که به آمار انگلیس نزدیک شده است، توجه به ثابت نگه داشتن قیمت دارو و تسهیل راه‌های دریافت دارو برای بیمارن ضروری به نظر می‌رسد. به علاوه این نکته نیز قابل تامل است که قیمت داروها در شهرهای مختلف نیز با یکدیگر متفاوت است!

 از آن جایی که جمعیت ایران جمعیت بسیار جوانی است و ابتلا به این بیماری در سنین جوانی دیده می‌شود، بازنگری در قوانین موجود از جمله ایجاد راهکارهایی برای کاهش سهم بیمار در پرداخت قیمت دارو که اکنون ۱۵ درصد از کل قیمت دارو است، در مرحله اول طرح ثابت نگه داشتن قیمت دارو قرار گیرد. افزایش سهم بیمه و یا اختصاص یارانه مصوب بودجه – اختصاص سهمی از درآمد نفتی برای بیماران خاص – به خصوص در برهه‌های نوسان قیمت دارو می‌تواند راه حل مناسبی باشد.

بنابر گزارش های دریافتی، افزایش متوسط قیمت داروهای دریافتی بیماران حکایت از دو برابر شدن آنها دارد. اما داروخانه‌ها و آمار رسمی حداکثر دو بار تغییر قیمت دارو در سال گذشته را تایید می‌کنند و از سوی دیگر با توجه به قیمت ارز – قیمت ارز دولتی یا ارز در بازرا آزاد مشخص نشده است -  بیانگر کاهش در موارد متعدد هستند.

تهیه فهرست قیمت داروهای سال گذشته و تغییرات آنها به نظر کار دشواری نیست و به گفته دکتر رضایی، رییس داروخانه ۱۳ آبان، از وزارت بهداشت و درمان قابل پیگیری است. اما نشریه پیام ام اس برای روشن تر شدن این بحث از دو مرجع در دسترس یعنی داروخانه ۱۳ آبان و انجمن ام.اس فهرستی از قیمت‌ها را تهیه کرده است که هر دو در کنار هم قابل تامل هستند؛

الف: جدول قیمت دارویی داروخانه ۱۳ آبان

نام دارو

تاریخ تغییر قیمت

قیمت قدیم

قیمت جدید

اینترفرون(بتافرون)

۲۱/۹/۹۰

۶۵۰ هزار هر ویال

۶۲۰ هزار هر ویال

اینترفرون (ربیف)

۲۹/۵/۹۰

۵۵۰

۸۰۰

اینترفرون (ربیف)

۲۰/۶/۹۰

۸۰۰

۶۰۰

اینترفرون (سینووکس)

۱/۲/۹۰

۵۰۰

۴۵۰

اینترفرون (رسیژن)

۱۳/۴/۹۰

۴۵۰

۵۰۰

اینترفرون (اکستازیا)

۲۴/۱۲/۹۰

۶۵۰

۵۶۲

اینترفرون (زیفرون)

۳۰/۵/۹۰

_

۴۵۰

اینترفرون (اکتوفرون)

۲۸/۷/۹۰

_

۵۲۰

اینترفرون (اکتوفرون)

۲۱/۸/۹۰

۵۲۰

۴۸۰

اینترفرون ( اکتوریف)

۲۸/۷/۹۰

_

۵۸۵

اینترفرون (اکتوریف)

۲۱/۸/۹۰

۵۸۵

۴۶۰

اینترفرون (اکتووکس)

۲۱/۱۰/۹۰

_

۴۰۰

× قیمت داروها به نرخ کلی ارائه شده است و سهم بیمار از داروهای داخلی در صورت بیمه تامین اجتماعی و بیمه خدمات درمانی ۱۰درصد فرانشیز است و در صورت خارجی بودن دارو  این سهم به ۲۰ درصد افزایش می‌یابد ×

ب-۱:  جدول تغییر قیمت دارویی از انجمن ام اس ایران

نام دارو

قیمت قبل از تغییر *

قیمت در اردیبهشت ۱۳۹۱*

**قیمت دارو در ابتدای تیرماه ۱۳۹۱

رسیژن(۱۲عددی)

۵۸

۱۰۳

۱۰۳۰۰۰

سینووکس

۱۶

۳۶

۱۶۰۰۰

بتافرون

۹۶

۲۵۶

۲۵۶۱۰۰

ربیف (۱۲عددی)

۱۷۵

۲۲۳

۲۲۳۷۰۰

آونکس

۱۶۰

۲۹۶

۲۹۶۰۰۰

* قیمت داروها به هزار تومان است و نرخ پرداختی از سوی بیمارذکر شده است

** قیمت داروها به تومان است و نرخ پرداختی از سوی بیمارذکر شده است

ب-۲: جدول قیمت داروهای ام اس در تاریخ ۶/۴/۱۳۹۱ از انجمن ام اس ایران

نام دارو

قیمت دارو به تومان

بتافرون

۲۵۶۱۰۰

ربیف( ۱۲ عدد)

۲۲۳۷۰۰

اوسویمر

۱۰۵۰۰۰۰

سیناوکس

۱۶۰۰۰

رسیژن( ۱۲ عدد)

۱۰۳۰۰۰

اکستاویا(۱۵عدد)

۲۳۶۰۰۰

زیفرون(۱۵ عدد)

۶۷۵۰۰

اکتوفرون(۱۵ عدد)

۱۱۳۰۰۰

 گلایترامراستات

۱۰۵۰۰۰۰

اکتوریف( ۱۲ عدد)

۷۲۰۰۰

تای سابری

۴۰۰۰۰۰۰

اکتووکس(۴ عدد)

۱۶۰۰۰

آونکس

۲۹۶۰۰۰

 

۰۱ آذر ۱۳۹۱